‘Toenemende vraag naar water noopt tot beter watermanagement’

De voedselzekerheid in de wereld is afhankelijk van de beschikbaarheid van zoet water. Er zijn tal van ontwikkelingen die de vraag naar water doen toenemen of verhinderen dat water op de juiste plek en op het goede moment voldoende ter beschikking staat. Alomvattend beleid en goed beheer en bestuur, gebaseerd op economische analyses, zijn essentieel voor beter watermanagement. Dit zegt prof.dr.ir. Petra Hellegers bij de aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar Economie van water en klimaatverandering aan Wageningen Universiteit, op 6 oktober.

Onze planeet is voor tweederde met water bedekt. Slechts 2,5% van de watervoorraad is zoet water en daarvan is maar 1% toegankelijk voor gebruik door de mens. In 2050 moeten ruim 9 miljard mensen worden voorzien van goed drinkwater en voedsel. Dit terwijl de alternatieven om zoet water te winnen beperkt zijn. Het gebruik van ontzilt water voor de productie van basisvoedsel is nu niet haalbaar en in de toekomst afhankelijk van gewasprijzen, energieprijzen en technologische innovatie. Tot die tijd zal de voedselproductie zich verplaatsen naar gebieden waar zoetwater ter beschikking staat.

Water is geen gewoon economisch goed
Hellegers vindt het dan ook niet verwonderlijk dat een land als Saoedi-Arabië in 2008 aankondigde miljarden dollars ter beschikking te stellen aan bedrijven om in Afrikaanse staten als Zuid-Soedan te investeren in landbouw. Tegelijkertijd verminderde Saoedi-Arabië de eigen tarweproductie met 12%. Dit alles om kostbaar water in eigen land te besparen. De prijs van water is maar een fractie van de waarde die het heeft, betoogt prof. Helllegers. Maar water is geen gewoon economisch goed. Dit betekent dat economische instrumenten zoals water beprijzen en watermarkten niet altijd dé oplossing zijn. Het gaat om het maken van weloverwogen keuzes voor de samenleving als geheel.

Vraag naar water neemt toe
De vraag naar water zal in de toekomst verder stijgen. De bevolkingsgroei in combinatie met verstedelijking gaat gepaard met een veranderende leefstijl en eetpatroon dat meer water vereist. Daarnaast voltrekken zich processen als globalisering en liberalisering van de wereldmarkt die maken dat landen voor hun voedselvoorziening meer afhankelijk zijn van elkaar. Daardoor zou het landbouw- en handelsbeleid nog wel eens van grotere invloed kunnen zijn op de vraag naar water dan het beleid rond water. Ook klimaatverandering brengt onzekerheid over de vraag naar water en wanneer water in welke hoeveelheden beschikbaar is. Als laatste factor noemt prof. Hellegers de stijgende energieprijzen, welke niet alleen invloed hebben op de kosten van transport en zuivering van water, maar ook op de vraag naar water voor alternatieve energiebronnen zoals bio-energiegewassen en waterkracht.

Geïntegreerde aanpak
Al deze factoren vragen om een brede, geïntegreerde aanpak. Dat is meer dan het omgaan met waternoden, watersnoden en watervervuiling als managementprobleem. De vraag moet centraal staan hoe een samenleving als geheel een beter watermanagement hanteert. Prof. Hellegers is ervan overtuigd dat goed beheer en bestuur en een integraal waterbeleid gebaseerd op economische analysis verbetering kan brengen, wat aanzienlijke kostenbesparingen kan opleveren.

Water Governance Centre
De leerstoel van prof. Hellegers is gelieerd aan de leertafel van het nieuw opgerichte Water Governance Centre, waarbij zes universiteiten een dergelijke leerstoel hebben en samenwerken. Professor Hellegers blijft voor een deel van haar tijd werkzaam als onderzoeker bij het LEI.

bron: Wageningen Universiteit, 05/10/11

Copyright ©2011 AgriHolland B.V.